Έως και 10% των ημερήσιων θερμίδων μπορούν να προέρχονται από τα σάκχαρα, σύμφωνα με τις νέες συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Nέες κατευθυντήριες οδηγίες για την ημερήσια πρόσληψη σακχάρων από παιδιά και ενήλικες εξέδωσε την Τετάρτη 4 Μαρτίου o Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) απευθυνόμενος στις κυβερνήσεις κρατών με σκοπό την προώθηση της υγιεινής διατροφής και την πρόληψη των μη μεταδιδόμενων χρονίων νοσημάτων. Σύμφωνα με τις νέες συστάσεις, τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες συστήνεται να έχουν μειωμένη πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων, και η ημερήσια πρόσληψή τους να αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 10% της ημερήσιας πρόσληψης ενέργειας (θερμίδων).

Η νέα σύσταση του ΠΟΥ είναι σε συμφωνία με εκείνη του 2002 και προέκυψε μετά από την αξιολόγηση πληθώρας μελετών που διερεύνησαν το κατά πόσο τα ελεύθερα σάκχαρα σχετίζονται με τον έλεγχο του βάρους και την εμφάνιση τερηδόνας. Υπερβολική πρόσληψη σακχάρων, όπως και κάθε άλλου θρεπτικού συστατικού, μπορεί να οδηγήσει σε θετικό ενεργειακό ισοζύγιο και αύξηση του βάρους, όπως φάνηκε άλλωστε και από τις σχετικές μελέτες.

Στις νέες συστάσεις, ο ΠΟΥ πρότεινε και μία περαιτέρω μείωση της πρόσληψης σακχάρων στο 5% των ημερήσιων θερμίδων αλλά «υπό προϋποθέσεις», π.χ. για συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες, καθώς υπάρχει κάποια αβεβαιότητα σε ότι αφορά στην ισορροπία οφέλους-ζημίας από την εφαρμογή της.

Σκοπός των εν λόγω συστάσεων είναι να βοηθήσουν τους αρμόδιους φορείς να αξιολογήσουν την πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων από τους διάφορους πληθυσμούς και να διαμορφώσουν πολιτικές και προγράμματα που προωθούν έναν υγιεινό τρόπο διατροφής και ο οποίος μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης μη μεταδιδόμενων χρόνιων νοσημάτων. Σε ορισμένες Ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Νορβηγία και η Ουγγαρία, η πρόσληψη σακχάρων συμφωνεί ήδη με τις συστάσεις αυτές (7%-8% της ημερήσιας πρόσληψης σε ενήλικες), ενώ σε άλλες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία η πρόσληψη σακχάρων φτάνει στο 16-17% της ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων.

Τι είναι τα «ελεύθερα» σακχαρα;
Στα «ελεύθερα» σάκχαρα περιλαμβάνονται μονοσακχαρίτες (π.χ. γλυκόζη, φρουκτόζη) και δισακχαρίτες (π.χ. σακχαρόζη) που είτε προστίθενται σε τρόφιμα και ροφήματα από τη βιομηχανία τροφίμων, τους παραγωγούς, τους μάγειρες και τους καταναλωτές, ή περιέχονται φυσικά σε τρόφιμα όπως σε φυσικούς χυμούς φρούτων, φυσικά συμπυκνώματα αυτών, στο μέλι και σε φυσικά σιρόπια, όπως η μελάσα. Δεν περιλαμβάνονται, δηλαδή, τα σάκχαρα που περιέχονται φυσικά σε φρούτα, λαχανικά και το γάλα.

Πώς μεταφράζονται οι νέες συστάσεις για τους καταναλωτές;
Στην καθημερινή μας ζωή, οι άνθρωποι δεν μετράμε τις ακριβείς ποσότητες των σακχάρων που προσλαμβάνουμε, όπως δεν κάνουμε άλλωστε για οποιονδήποτε άλλον υδατάνθρακα, πρωτεΐνη ή λίπος, επομένως τέτοιου είδους συστάσεις μπορεί να μην είναι απόλυτα κατανοητές ή πρακτικές. Οι επιστήμονες και οι αρμόδιοι φορείς, ωστόσο, θα «μεταφράσουν» αυτές τις συστάσεις στις πρακτικές και κατανοητές οδηγίες που μπορούν να μας βοηθήσουν στην καθημερινή μας ζωή.

Για παράδειγμα, ένα μέσο άτομο που προσλαμβάνει συνολικά 2000 θερμίδες την ημέρα θα μπορούσε να προσλαμβάνει έως και 200 θερμίδες από ελεύθερα σάκχαρα, ποσότητα που «μεταφράζεται» σε 50 γρ σακχάρων, όπως είναι η ζάχαρη (περίπου 12 κουταλάκια) και το μέλι.

Αυτό που σίγουρα πρέπει να συγκρατήσουμε είναι ότι, προκειμένου να διασφαλίσουμε ότι διατηρούμε το ενεργειακό μας ισοζύγιο, δηλαδή ότι οι θερμίδες που προσλαμβάνουμε δεν υπερβαίνουν εκείνες που δαπανούμε για το μεταβολισμό και τη σωματική μας δραστηριότητα, θα πρέπει να «ελέγχουμε», και να μην υπερκαταναλώνουμε τα σάκχαρα της διατροφής μας, όπως βέβαια και όλα τα υπόλοιπα τρόφιμα και συστατικά.

Σε αυτό μπορεί να μας βοηθήσει το να ενημερωνόμαστε για τα τρόφιμα και ροφήματα που περιέχουν ελεύθερα σάκχαρα, π.χ. διαβάζοντας τις ετικέτες τροφίμων, και να επιλέγουμε εκείνα που αποδίδουν μικρότερες ποσότητες.

 Παράλληλα, οι συστάσεις αυτές θα βοηθήσουν π.χ. τις κυβερνήσεις να σχεδιάσουν πολιτικές και προγράμματα που ενημερώνουν και διευκολύνουν τον υγιεινό τρόπο διατροφής, και τη βιομηχανία τροφίμων και ποτών στο να παρέχει ποικιλία επιλογών που ταιριάζει στις ανάγκες και τον τρόπο ζωής μας.

Επιστημομονική Ομάδα neadiatrofis.gr